Een blaar ontstaat door wrijving: de bovenste huidlagen schuiven over de onderliggende lagen heen en er vormt zich vocht tussen. Het is een van de meest voorkomende ongemakken bij wandelen, hardlopen en werk waarbij je veel op de been bent. Dit artikel gaat over verzorging, over wat de kans verkleint en over wanneer een blaar aandacht vraagt.
Hoe een blaar ontstaat
Wrijving op zichzelf is zelden genoeg; er komen bijna altijd warmte en vocht bij. Een vochtige huid schuift makkelijker en is kwetsbaarder, en dat verklaart waarom blaren vaker optreden bij warm weer, bij lange afstanden en in schoenen die niet ademen.
De plek zegt vaak iets over de oorzaak: bij de hiel wijst het meestal op een schoen waarin de voet beweegt, op de tenen eerder op te weinig ruimte. Achtergrond over voetklachten staat in het overzicht over voetpijn en de mogelijke oorzaken.
Waar ze het vaakst zitten
De hiel is veruit de meest genoemde plek, gevolgd door de achterkant van de tenen en de bal van de voet. Bij hardlopers komen blaren daarnaast regelmatig aan de zijkanten van de voorvoet voor.
Ook tussen de tenen ontstaan er regelmatig blaren, vooral bij mensen bij wie de tenen tegen elkaar drukken. Die plek is lastiger af te dekken en blijft bovendien vochtiger, waardoor de genezing daar trager verloopt.
Ontdek de MOVEX™-collectie → Bekijk alle producten.
Een blaar die nog dicht is
Een gesloten blaar is van binnen een steriele omgeving, en de huid eroverheen is de beste bescherming die er bestaat. De gebruikelijke aanpak is daarom hem heel laten en afdekken.
Blarenpleisters op hydrocolloïdbasis nemen de druk weg en houden de blaar beschermd; ze blijven doorgaans een aantal dagen achtereen zitten. Een gewone pleister werkt minder goed, omdat die schuift en de wrijving niet wegneemt. Blijf lopen op een afgedekte blaar zo veel mogelijk vermijden, of pas de schoen aan zodat de druk elders komt.
Een blaar die open is
Wanneer een blaar alsnog openspringt, verdwijnt die natuurlijke bescherming. Spoel de plek dan met schoon water, laat het losse velletje bij voorkeur zitten als natuurlijke bescherming, en dek de wond daarna af met een steriel verband of een blarenpleister.
Verschoon het verband dagelijks en houd de plek verder droog en schoon. Trek het losse velletje niet weg zolang het nog vastzit; het beschermt de kwetsbare huid eronder tijdens het genezen.
Zelf doorprikken
Doorprikken wordt afgeraden zolang het niet strikt nodig is, omdat je daarmee een ingang voor bacteriën creëert. Alleen bij een grote, gespannen blaar die zo pijnlijk is dat lopen niet gaat, kiezen mensen daar soms voor.
Gebeurt dat, dan is een schone naald, schone handen en het laten zitten van het velletje het uitgangspunt, gevolgd door afdekken. Bij diabetes, verminderd gevoel in de voeten of doorbloedingsproblemen prik je een blaar niet zelf door en laat je die beoordelen; daarover staat meer in het artikel over voetverzorging bij diabetes.
Hoelang genezing duurt
Een gewone blaar geneest doorgaans binnen enkele dagen tot ruim een week, afhankelijk van de grootte en van hoeveel je erop loopt. De huid eronder heeft die tijd nodig om zich te herstellen.
Doorlopen op een blaar vertraagt dat, en dat is een reële afweging voor wie moet werken of een tocht wil afmaken. Goed afdekken en de druk verplaatsen maken doorgaan mogelijk, maar het is geen reden om helemaal geen rust te nemen.
De kans verkleinen
De maatregelen die het meeste schelen, richten zich op wrijving en vocht. Schoenen die goed passen zonder te knellen en waarin de hiel niet beweegt, zijn de basis; waar je op kunt letten staat in het artikel over het kiezen van wandelschoenen.
Sokken van materiaal dat vocht afvoert werken duidelijk beter dan katoen, dat eenmaal nat ook nat blijft. Bij lange afstanden nemen veel wandelaars een reservepaar sokken mee en verwisselen die halverwege de route. Wie op een vaste plek steeds een blaar krijgt, kan die vooraf afplakken met tape of een blarenpleister.
Bloedblaren
Wanneer er ook kleine bloedvaatjes beschadigd raken, vult de blaar zich met bloed in plaats van helder vocht. Dat ziet er verontrustender uit dan het meestal is, en de aanpak verschilt weinig: heel laten en afdekken.
Wel is de kans op infectie iets groter wanneer een bloedblaar openspringt, dus schoonhouden telt hier zwaarder. Bij een grote bloedblaar, bij een die na een duidelijke klap is ontstaan, of bij een blaar onder een teennagel is beoordeling verstandig.
Nieuwe schoenen en lange afstanden
Een klassiek moment voor blaren is een lange wandeling in nieuwe schoenen. Modern schoeisel hoeft nauwelijks ingelopen te worden, maar het is verstandig een nieuw paar eerst een aantal kortere keren te dragen.
Bij een meerdaagse tocht loont het bovendien om de voeten tijdens elke pauze te laten drogen en de sokken te wisselen. Het overzicht over de gezondheidsvoordelen van wandelen beschrijft waarom geleidelijk opbouwen ook voor de huid gunstiger is.
Blaren bij werk en sport
Voor wie een lopend of staand beroep heeft, is een blaar meer dan ongemak: doorwerken op een pijnlijke plek verandert de manier van lopen, en dat verplaatst de belasting naar elders.
Dat is een reden om een blaar goed af te dekken in plaats van er doorheen te werken. Voor sporters geldt precies hetzelfde principe: een aangepaste manier van lopen tijdens een training belast andere structuren dan gewend. Het overzicht over overbelasting en overtraining beschrijft waarom dat soort compensatie klachten kan geven.
Wanneer een blaar beoordeling vraagt
De meeste blaren genezen binnen enkele dagen zonder problemen. Aandacht is nodig bij toenemende roodheid die zich uitbreidt, bij warmte rond de plek, bij pus, bij zwelling of bij koorts; dat kunnen tekenen zijn van een infectie.
Datzelfde geldt bij een blaar die niet geneest, bij bloedblaren die groot zijn, en bij blaren die ontstaan zonder duidelijke aanleiding. Mensen met diabetes, verminderd gevoel of doorbloedingsproblemen laten elke blaar aan de voet beoordelen, ook wanneer die klein en pijnloos lijkt.
Veelgestelde vragen
Moet ik een blaar doorprikken?
Bij voorkeur niet: een gesloten blaar is beschermd tegen bacteriën. Alleen bij een grote, gespannen blaar die lopen onmogelijk maakt, kiezen mensen daarvoor. Gebruik dan een schone naald, laat het velletje zitten en dek de plek af. Bij diabetes doe je dit niet zelf.
Welke pleister werkt het beste?
Blarenpleisters op hydrocolloïdbasis nemen de druk weg en blijven meestal enkele dagen zitten. Gewone pleisters schuiven en nemen de wrijving niet weg. Op een gevoelige plek werkt vooraf afplakken beter dan achteraf behandelen.
Hoe krijg ik minder blaren bij lange wandelingen?
Schoenen die passen zonder dat de hiel beweegt, sokken die vocht afvoeren, en halverwege wisselen van sokken. Plak plekken waar je vaker een blaar krijgt vooraf af, en draag nieuwe schoenen eerst een aantal kortere keren voordat je er een lange tocht mee maakt.
Conclusie
Blaren ontstaan door de combinatie van wrijving, warmte en vocht. Een gesloten blaar laat je heel en dek je af met een hydrocolloïdpleister; een open blaar spoel je, laat je het velletje op zitten en dek je steriel af. Doorprikken is zelden nodig. Passende schoenen en sokken die vocht afvoeren verkleinen de kans het meest. Bij toenemende roodheid, pus of koorts is beoordeling aangewezen, en bij diabetes altijd.
Ondersteuning bij dagelijks bewegen
Op zoek naar ondersteuning bij het bewegen? Bekijk de MOVEX collectie met tapes en ondersteunende producten. Zo’n hulpmiddel is een aanvulling en vervangt geen oefeningen, fysiotherapie of medisch advies.
Gerelateerde artikelen
- Voetpijn: oorzaken en behandeling
- Wandelschoenen kiezen: waar let je op?
- Wandelen: gezondheidsvoordelen en tips
- Voetpijn: oefeningen om de voeten te versterken
Medische disclaimer: De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld voor algemene voorlichting en vervangt geen persoonlijk medisch advies, diagnose of behandeling. Neem bij aanhoudende, ernstige of verergerende klachten contact op met uw huisarts of een andere bevoegde zorgverlener.
