Compressiekousen zijn bij ouderen een van de meest aanbevolen niet-medicamenteuze hulpmiddelen — niet alleen bij spataderen maar ook bij beenzwelling, diepe veneuze trombose-preventie, lymfoedeem, en bij herstel na inspanning. In dit artikel leest u wanneer compressiekousen aangewezen zijn, welke compressieklasse het meest geschikt is per aandoening, en hoe u ze correct draagt en onderhoudt.
Hoe compressiekousen werken
Compressiekousen geven graduele externe druk op het been — het sterkst aan de enkel en afnemend naar de knie of dij. Deze graduated compression verbetert de veneuze terugvoer: het bloed wordt efficiënter van de benen naar het hart gepompt. De lymfedrainage verbetert eveneens, wat oedeem (vochtophoping) vermindert. Bij actieve beweging (wandelen) versterkt de kalf-spierpomp het effect van de compressiekous aanzienlijk.
Compressieklassen en hun toepassingen
| Klasse | Druk (mmHg) | Toepassing |
|---|---|---|
| Klasse 1 | 15–21 mmHg | Lichte zwelling, reisklasse, preventie, sportgebruik |
| Klasse 2 | 23–32 mmHg | Spataderen, veneuze insufficiëntie, DVT-preventie |
| Klasse 3 | 34–46 mmHg | Ernstige veneuze insufficiëntie, lymfoedeem |
| Klasse 4 | >49 mmHg | Ernstig lymfoedeem (alleen op medisch voorschrift) |
P.S. Wil je comfortabeler bewegen met minder pijn én profiteren van onze beste aanbieding? Ontdek dan de speciale MOVEX™-aanbieding → Klik hier.
Wanneer zijn compressiekousen aangewezen?
Spataderen en chronische veneuze insufficiëntie
Compressiekousen klasse 2 zijn de hoeksteen van de conservatieve behandeling bij spataderen en CVI. Ze verminderen de oedeem, de beenmoeheid, de pijn bij langdurig staan, en vertragen de progressie van de veneuze insufficiëntie. Dagelijks gebruik bij het opstaan (voor het oedeem opbouwt) is het meest effectief.
Zwelling na inspanning bij ouderen
Compressiekousen klasse 1 zijn effectief bij het verminderen van de beenszwelling na langdurig staan of lopen bij ouderen. Ze versnellen ook het herstel na inspanning via verbeterde doorbloeding en afvoer van lactaat uit de beenspieren.
DVT-preventie bij reizen
Bij vluchten langer dan 4 uur en bij langdurig zitten: compressiekousen klasse 1 verminderen het DVT-risico significant bij mensen met verhoogd risico (eerdere DVT, immobiliteit, hartfalen, maligniteit).
Na een orthopedische operatie
Na een knie- of heupoperatie schrijft de orthopeed medische compressiekousen voor ter preventie van diepe veneuze trombose. Deze zijn doorgaans klasse 2 en worden gedurende 4 tot 6 weken postoperatief gedragen.
Correct aanmeten en dragen
Medische compressiekousen (klasse 2 en hoger) moeten door een gespecialiseerde verpleegkundige of apotheek worden aangemeten op de juiste maatstaven: enkelbreedte, kuitomtrek, en beenlengte. Compressiekousen worden aangetrokken 's morgens voor het opstaan — voor het oedeem de kans heeft op te bouwen. Een aantrekhulp (glijkous of aantrekapparaat) maakt het aantrekken bij verminderde handkracht aanzienlijk makkelijker.
👉 MOVEX Volledige Beencompressiemouwen geven lichte graduele compressie voor dagelijks gebruik bij beenmoeheid en lichte zwelling na inspanning — aanvullend aan de reguliere compressiekousen.
Veelgestelde vragen
Hoe lang mag ik compressiekousen dragen per dag?
Klasse 1: de hele dag bij actief gebruik, verwijder 's nachts. Klasse 2 en hoger: aangetrokken bij het opstaan, verwijder bij het slapen gaan. Na chirurgie: volg de instructies van de orthopeed of verpleegkundige.
Zijn compressiekousen vergoed?
In Nederland: compressiekousen klasse 2 en hoger zijn vergoed via de basisverzekering bij medische indicatie (veneuze insufficiëntie, lymfoedeem) na voorschrift van de huisarts. Klasse 1 zijn voor eigen rekening. In België: vergoed via de mutualiteit bij medische indicatie.
Wat als compressiekousen te strak aanvoelen of blaasjes geven?
Te strakke compressiekousen geven een blauwe verkleuring van de voet, pijn, of tintelingen: direct verwijderen en de maat herbeoordelen. Blaasjes wijzen op te hoge druk op een specifieke locatie — de kous past niet correct. Hermaatneming door de apotheek is aangewezen.
Conclusie
Compressiekousen zijn bij ouderen effectief bij spataderen (klasse 2), zwelling na inspanning (klasse 1), DVT-preventie bij reizen (klasse 1), en postoperatieve tromboseprofylaxe (klasse 2). Medische klassen aanmeten door een gespecialiseerde apotheek of verpleegkundige. Dagelijks aantrekken bij het opstaan voor het beste effect. Klasse 2 en hoger vergoed bij medische indicatie.
Gerelateerde artikelen
- Compressie bij gewrichten: hoe werkt het?
- Enkelcompressie: wanneer en hoe?
- Compressie bij sport en herstel bij ouderen
- Valpreventie bij ouderen: complete gids
- Kniemouw kiezen: complete gids
Medische disclaimer: Dit artikel is uitsluitend bedoeld voor algemene informatiedoeleinden en vervangt geen professioneel medisch advies. Raadpleeg bij aanhoudende klachten altijd een arts of fysiotherapeut.
