Heupartrose (coxartrose) is de meest voorkomende gewrichtsaandoening bij mensen boven de 50 jaar en de meest voorkomende indicatie voor een totale heupprothese. In dit artikel leest u de oorzaken, de aanbevolen conservatieve behandelingen en wanneer een heupoperatie aangewezen is.
Wat is heupartrose?
Heupartrose is de degeneratie van het heupgewrichtkraakbeen — de gladde beschermende laag op de gewrichtsvlakken van de heupkop en de heupkom. Bij progressieve artrose wordt het kraakbeen dunner en grilliger, wat leidt tot bot-op-bot contact, osteofytenvorming (botuitsteeksels) en synoviale ontsteking. Heupartrose is onomkeerbaar maar de progressie is significant te vertragen via actief zelfmanagement.
Symptomen van heupartrose
Startpijn en ochtendstijfheid (minder dan 30 minuten) die afneemt bij beweging, pijn in de lies die uitstraalt naar het bovenbeen en de knie, vermindering van het heupbeweeglijkheid (met name endorotatie en abductie), pijn bij langdurig lopen of staan, en in gevorderde stadia: rustpijn en nachtpijn. Het klassieke looppatroon bij heupartrose is het antalgisch hinken: afkorting van de standfase aan de aangedane zijde.
Ontdek de MOVEX™-collectie → Bekijk alle producten.
De aanbevolen conservatieve behandelingen
- Heupspier-versterkende oefeningen: de meest bewezen langetermijn-behandeling bij heupartrose. Lees meer: heuppijn oefeningen heupspieren
- Gewichtsbeheersing: elk kilo minder lichaamsgewicht vermindert de heupgewricht-impactbelasting met 3-4 kilo per stap bij lopen
- MOVEX Comfort Inlegzolen: correctie van beenlengteverschil en overpronatie vermindert de asymmetrische heupbelasting. Het beenlengteverschil — ook van 5-10 mm — vergroot bij heupartrose de asymmetrische gewrichtsbelasting significant
- Aqua-fitness: zwemmen en watergymnastiek minimaliseren de heupimpactbelasting bij maximale heupspier-activering
- Fysiotherapie: manuele therapie vergroot de heupbeweeglijkheid en geeft tijdelijke pijnverlichting
- Intra-articulaire injecties: corticosteroiden of hyaluronzuur geven tijdelijke pijnverlichting bij actieve synoviale ontsteking
Wanneer is een totale heupprothese (THP) aangewezen?
De indicatie voor een totale heupprothese wordt gesteld bij: invaliderende heuppijn die de activiteiten van het dagelijks leven beperkt, onvoldoende effect na minstens 6-12 maanden maximale conservatieve behandeling, röntgenbewijs van gevorderde artrose (Kellgren-Lawrence graad 3-4), en bereidheid van de patiënt voor de postoperatieve revalidatie. De THP is een van de meest succesvolle orthopedische operaties met een 95 procent-patiënt-tevredenheidspercentage op 10 jaar.
Leefstijl bij heupartrose
Naast oefening en gewichtsbeheersing: stoppen met roken (verbetert de doorbloeding van het heupkraakbeen), voldoende calcium en vitamine D (beschermen de botdichtheid rondom het artrotische gewricht), en dagelijkse wandeling met MOVEX Comfort Inlegzolen in stabiele schoenen: heuppijn schoenen inlegzolen.
Een loopstok aan de niet-aangedane zijde vermindert de heupgewricht-impactbelasting met 15-20 procent per stap. Juiste hoogte: elleboog in 15-20 graden flexie bij de greep. Gebruik de loopstok altijd aan de niet-aangedane zijde voor maximale heupontlasting. Gebruik MOVEX Comfort Inlegzolen in alle schoenen ook bij gebruik van een loopstok voor pronatie-correctie. Lees meer: heuppijn bij senioren en Bewegen na 60.
Watergymnastiek is bij heupartrose de aanbevolen laagimpact-sportvorm. De drijfkracht van het water vermindert de heupgewrichtbelasting tot 10-20 procent bij immersie tot de borst. De beste water-oefeningen: aquajogging, heupabductie staand in water, cirkelbeweging van het been, en rugslag zwemmen. Begin met 3 keer per week 30 minuten. Combineer met MOVEX Comfort Inlegzolen in alle dagelijkse schoenen. Lees meer: heuppijn oefeningen heupspieren en Voetpijn: de complete gids.
Veelgestelde vragen
Kan heupartrose worden genezen?
Artrose kan niet worden genezen maar de progressie is significant te vertragen via oefeningen, gewichtsbeheersing en leefstijlmanagement. Begin vandaag.
Is wandelen goed bij heupartrose?
Ja — matig wandelen op vlakke ondergrond met MOVEX Comfort Inlegzolen in stabiele schoenen is gunstig. Vermijd steile hellingen en ongelijke ondergronden bij ernstige heupartrose.
Hoe lang duurt herstel na een totale heupprothese?
Eerste mobilisatie: dag 1 na de operatie. Terugkeer naar dagelijkse activiteiten: 4-6 weken. Volledig herstel: 3-6 maanden. Lees meer: heuppijn bij senioren.
Conclusie
Heupartrose vraagt actief management. Begin vandaag met heupspier-oefeningen: heuppijn oefeningen heupspieren, gewichtsbeheersing en MOVEX Comfort Inlegzolen. Lees meer: heuppijn oorzaken en behandeling.
Gerelateerde artikelen
- Heuppijn schoenen inlegzolen
- Heuppijn bij senioren
- Rugpijn oorzaken en behandeling
- Kniepijn oorzaken en behandeling
Bronnen
- Fernandes L, et al. EULAR recommendations for the non-pharmacological core management of hip and knee osteoarthritis. Ann Rheum Dis. 2013.
- Nederlandse Vereniging voor Reumatologie — richtlijn heupartrose.
- Nederlandse Orthopaedische Vereniging — patiënteninformatie heupartrose.
Medische disclaimer: De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld voor algemene voorlichting en vervangt geen persoonlijk medisch advies, diagnose of behandeling. Neem bij aanhoudende, ernstige of verergerende klachten contact op met uw huisarts of een andere bevoegde zorgverlener.
