Het kappersvak combineert twee dingen die elk op zich al belastend zijn: de hele dag staan en veel werken met de armen voor of boven het lichaam. Daar komen fijne handbewegingen met schaar en föhn bij, en een houding waarin je vaak licht voorovergebogen staat. Klachten aan schouders, nek, rug en voeten komen in dit vak dan ook veel voor.
Waar de belasting zit
De schouders krijgen het vooral zwaar doordat de armen langdurig geheven blijven, meestal zonder enige steun. Dat is een houding die spieren continu laat aanspannen zonder de afwisseling die bij bewegen hoort.
Tegelijk staat de rug licht gebogen en gedraaid om bij het hoofd van de klant te komen, en dragen de voeten dat alles op een harde vloer. Achtergrond over schouderklachten staat in het overzicht over schouderpijn en de oorzaken daarvan.
De stoel als belangrijkste instrument
De hoogte van de kappersstoel bepaalt in welke houding je werkt. Staat die te laag, dan buig je voorover; staat die te hoog, dan werk je met de armen boven schouderhoogte.
De hoogte per klant aanpassen kost seconden en scheelt bij elke handeling die erop volgt. Het is de aanpassing die het vaakst wordt overgeslagen omdat het gedoe lijkt, en die het meeste oplevert. Werk waar mogelijk met de ellebogen dicht bij het lichaam en het werkveld op borsthoogte in plaats van hoger.
Ontdek de MOVEX™-collectie → Bekijk alle producten.
Zitten waar het kan
Voor sommige handelingen, zoals knippen aan de zijkanten of het aanbrengen van kleuring, is zittend werken een optie. Een rolkruk maakt dat mogelijk zonder dat je van plek hoeft te wisselen.
Dat wordt in veel salons zelden gedaan, deels uit gewoonte en deels omdat het minder professioneel zou ogen naar de klant toe. Voor het lichaam is de afwisseling tussen staan en zitten echter een van de weinige manieren om de belasting over een dag te verdelen.
De schouders ontlasten tijdens de dag
De armen laten zakken tussen twee handelingen door klinkt vanzelfsprekend, maar in de praktijk blijven ze vaak omhoog terwijl je nadenkt of met de klant praat. Bewust laten zakken en de schouders even loslaten is een kleine gewoonte met effect.
Ook het gewicht van gereedschap telt: een lichtere föhn of schaar maakt over een dag verschil, zeker bij lange diensten. Voor kracht rond schouderblad en bovenrug staan voorbeelden in het artikel over oefeningen om de schouder te versterken, en over de nek geeft het overzicht over nekpijn achtergrond.
Chemische producten en de huid
Kleurmiddelen, shampoos en bleekproducten komen dagelijks in contact met de handen, en huidklachten zijn in dit vak een van de meest voorkomende beroepsgebonden problemen.
Handschoenen dragen bij het aanbrengen van producten, handen goed drogen na het wassen en een vette crème gebruiken worden breed aangeraden. Bij aanhoudende roodheid, jeuk of kloven is beoordeling door de huisarts aangewezen; doorwerken met een beschadigde huid maakt het doorgaans erger.
Handen en polsen
Knippen betekent duizenden kleine bewegingen per dag met steeds dezelfde greep, vaak in een licht gedraaide polsstand. Dat is een klassiek patroon voor klachten die met herhaalde belasting samenhangen.
Scharen met een ergonomisch handvat of met een draaibare duimring worden precies om die reden veel gebruikt. Afwisselen tussen handelingen die verschillende grepen vragen helpt eveneens. Achtergrond staat in het overzicht over polspijn en de oorzaken daarvan en in het artikel over RSI-klachten.
De wasbak
Bij het wassen sta je voorovergebogen met de armen vooruit, vaak een paar minuten achtereen en meerdere keren per dag. Voor de onderrug en de nek is dat een van de zwaarste momenten in een dienst.
Een wasbak op de juiste hoogte scheelt aanzienlijk, net als een kruk waarop je kunt zitten tijdens het wassen. Ook je eigen voeten anders neerzetten, met één voet iets naar voren, verandert de stand van het bekken en maakt de houding beter vol te houden.
Voeten en de vloer
Een salon heeft doorgaans een harde vloer, en daar sta je acht uur of langer op. Schoenen met voldoende breedte, demping en een stevige hielpartij maken daarin het meeste verschil.
Een antivermoeidheidsmat, zoals de MOVEX ComfortStep, op de plek waar je het meeste staat is een goedkope aanvulling. Sommige mensen gebruiken comfortinlegzolen in hun schoenen vanwege het draagcomfort tijdens lange diensten. Meer over de keuze van schoeisel staat in het artikel over werkschoenen voor staand werk.
Pauzes die je echt neemt
In een volle agenda met klanten achter elkaar verdwijnen pauzes als eerste. Toch is dit een vak waarin korte onderbrekingen veel opleveren, juist omdat de belasting statisch is.
Vijf minuten tussen twee klanten waarin je gaat zitten en de armen laat zakken, doet meer dan het lijkt. Voor wie zelf de agenda beheert, is ruimte inplannen tussen afspraken een keuze die op termijn scheelt; de tips over pauzes nemen tijdens het werk sluiten daarop aan.
Doorwerken met klachten
In een vak waarin je klanten in de agenda hebt staan, is uitvallen lastig. Veel mensen werken daarom door met klachten en passen ondertussen hun manier van werken aan zonder het bewust te merken.
Dat compenseren verplaatst de belasting vaak naar een ander gebied: wie de schouder ontziet, gaat meer met de nek of de rug werken. Het is een van de redenen waarom vroeg melden meer oplevert dan doorgaan tot het echt niet meer gaat.
Wanneer klachten beoordeling vragen
Vermoeide schouders en voeten die na een vrije dag herstellen, horen bij het vak. Aandacht is nodig wanneer klachten blijven op vrije dagen, wanneer ze toenemen over weken, of wanneer je merkt dat je anders gaat werken om ze te vermijden.
Eerder contact is aangewezen bij pijn die 's nachts opspeelt, bij uitstraling naar de arm, bij tintelingen of gevoelloosheid in hand of vingers, en bij krachtverlies. Meld klachten daarnaast tijdig; in een vak waarin je van je handen en schouders afhankelijk bent, is vroeg ingrijpen belangrijker dan doorwerken tot het niet meer gaat.
Veelgestelde vragen
Waarom heb ik vooral last van mijn schouders?
Bij dit werk blijven de armen langdurig geheven zonder steun, wat de spieren rond schouder en schouderblad continu laat aanspannen. Dat is een andere belasting dan tillen: er is weinig beweging maar wel aanhoudende spanning. De hoogte van de stoel aanpassen is daarbij de meest directe verbetering.
Is een rolkruk echt bruikbaar in een salon?
Voor een deel van de handelingen wel, vooral aan de zijkanten en bij kleuring. Het wordt weinig gedaan uit gewoonte, terwijl afwisseling tussen staan en zitten een van de weinige manieren is om de belasting over een dag te verdelen.
Wat kan ik doen aan polsklachten van het knippen?
Scharen met een ergonomisch handvat of draaibare duimring worden veel gebruikt, net als afwisselen tussen handelingen die verschillende grepen vragen. Bij aanhoudende klachten, tintelingen of krachtverlies is beoordeling door een arts of fysiotherapeut de aangewezen stap.
Conclusie
In het kappersvak komen klachten voort uit de combinatie van staan, langdurig geheven armen en veel fijne handbewegingen. De stoelhoogte per klant aanpassen is de meest directe verbetering, gevolgd door zittend werken waar dat kan en het bewust laten zakken van de schouders tussen handelingen. Schoenen met demping en een mat op de vaste plek pakken de voetbelasting aan. Bij uitstraling naar de arm, tintelingen of krachtverlies is beoordeling aangewezen.
Gerelateerde artikelen
- Schouderpijn: oorzaken en behandeling
- Schouderpijn: oefeningen om de schouder te versterken
- Polspijn: oorzaken en behandeling
- Nekpijn: oorzaken en behandeling
Medische disclaimer: De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld voor algemene voorlichting en vervangt geen persoonlijk medisch advies, diagnose of behandeling. Neem bij aanhoudende, ernstige of verergerende klachten contact op met uw huisarts of een andere bevoegde zorgverlener.
