Een likdoorn is een plaatselijke verdikking van de huid die zich naar binnen richt en daardoor pijnlijk kan worden bij druk. Ze ontstaan op plekken waar telkens dezelfde wrijving of druk terugkeert: op of tussen de tenen, en soms op de voetzool. Dit artikel gaat over verzorging, over wat de oorzaak aanpakt en over wanneer je het laat beoordelen.
Hoe ze ontstaan
Net als bij gewoon eelt reageert de huid op herhaalde druk door extra hoorncellen aan te maken. Bij een likdoorn concentreert die verdikking zich op een klein oppervlak en groeit ze naar binnen, waardoor er druk op het onderliggende weefsel ontstaat.
Dat verklaart waarom een likdoorn bij aanraking veel pijnlijker kan zijn dan eelt van dezelfde dikte. Waar ze zitten, zegt iets over waar de druk vandaan komt: tussen de tenen wijst meestal op een schoen die te smal is, op de voetzool eerder op de manier van afwikkelen.
Waar ze meestal zitten
De plek zegt vaak het meest over de oorzaak. Bovenop een teen wijst doorgaans op een schoen die te weinig hoogte heeft, aan de zijkant van de kleine teen op een schoen die te smal is.
Tussen de tenen ontstaan ze wanneer twee tenen tegen elkaar drukken, wat bij een veranderde teenstand vaker gebeurt. Op de voetzool wijzen ze eerder op de manier waarop het gewicht bij het lopen terechtkomt.
Ontdek de MOVEX™-collectie → Bekijk alle producten.
De oorzaak wegnemen
Verzorging verlicht de klachten, maar zolang de druk er is, komt de likdoorn terug. De belangrijkste stap is daarom kijken naar de schoenen: voldoende ruimte in de voorvoet, geen naden op de drukplek en genoeg hoogte over de tenen.
Voor likdoorns tussen de tenen is de breedte van de schoen vrijwel altijd het knelpunt. Waar je bij schoenen op kunt letten, staat in het artikel over het kiezen van wandelschoenen. Wanneer de stand van de tenen meespeelt, geeft het overzicht over hallux valgus achtergrond over hoe dat drukpunten verandert.
Druk verdelen
Naast andere schoenen zijn er hulpmiddelen die de druk verdelen: ringvormige pleisters die de plek vrijhouden, siliconen teenspreiders en beschermkapjes voor tenen.
Die nemen de likdoorn zelf niet weg, maar ze maken het lopen aanzienlijk aangenamer terwijl je de oorzaak aanpakt. Voor mensen die veel lopen of staan, is dat vaak het verschil tussen doorlopen en de dag afbreken. Sommige mensen gebruiken daarnaast bamboe voetsleeves vanwege het draagcomfort en de zachte pasvorm rond de voet.
Wat het niet is
Niet elke pijnlijke verdikking op de voet is een likdoorn. Wratten aan de voetzool kunnen er sterk op lijken, en de aanpak daarvan is een andere. Ook andere huidafwijkingen komen op de voet voor.
Zelf uitzoeken wat het precies is op basis van hoe het eruitziet, geeft daarbij een schijnzekerheid die niet klopt. Bij twijfel, en zeker wanneer een plek bloedt, snel groeit of van kleur verandert, is beoordeling door een huisarts of pedicure de aangewezen route.
Voorzichtig bijwerken
Na een voetenbadje van een minuut of tien is de huid zachter en kun je met een vijl of puimsteen rustig bijwerken. Het doel is de druk verminderen, niet de likdoorn in één keer verwijderen.
Gebruik geen mesjes, scharen of andere scherpe voorwerpen: de kans op een wondje is groot en zo'n wondje geneest op die plek slecht. Bij enige twijfel is een pedicure de aangewezen route; die kan de kern veilig verwijderen en meedenken over de oorzaak.
Middelen met zuur
Likdoornpleisters en vloeistoffen met salicylzuur zijn breed verkrijgbaar en werken door de hoornlaag geleidelijk op te lossen. Het nadeel is dat ze geen onderscheid maken tussen de likdoorn en de gezonde huid eromheen.
Zeker tussen de tenen, waar de huid dun en vaak vochtig is, kan dat irritatie of een wondje geven. Bij diabetes, verminderd gevoel in de voeten of doorbloedingsproblemen worden deze middelen afgeraden zonder overleg; daarover staat meer in het artikel over voetverzorging bij diabetes.
Sokken en naden
Bij likdoorns tussen de tenen zijn sokken een factor die vaak wordt overgeslagen. Een dikke naad op de verkeerde plek voegt precies daar druk toe waar het al krap is.
Naadloze sokken of sokken met een platte teennaad geven daarin verlichting. Ook de dikte telt: dikke sokken vullen de schoen extra op en verkleinen de ruimte tussen de tenen, wat het probleem vergroot in plaats van verkleint.
Vocht tussen de tenen
Likdoorns tussen de tenen zijn vaak zachter van structuur dan die op andere plekken, doordat de huid daar vochtig blijft. Goed drogen na het wassen is daarom een belangrijk en vaak overgeslagen onderdeel van de verzorging.
Teenspreiders van vilt of siliconen houden de tenen iets uit elkaar, wat zowel de druk als het vocht vermindert; het overzicht over oefeningen om de voeten te versterken beschrijft daarnaast hoe je de voetspieren onderhoudt. Sokken van materiaal dat vocht afvoert helpen eveneens; katoen blijft nat en houdt de huid week.
Bij wie ze vaker voorkomen
Likdoorns worden vaker gemeld bij mensen bij wie de stand van de tenen of de voet is veranderd, omdat de druk zich dan anders verdeelt. Ook bij mensen die veel staan of lopen op harde ondergrond komen ze regelmatig voor.
Dat betekent op zichzelf niet dat er iets mis is met je voeten. Het betekent wel dat de aanpak verder gaat dan de likdoorn zelf: waar de druk vandaan komt, bepaalt of hij terugkomt. Bij terugkerende likdoorns op dezelfde plek is dat het aanknopingspunt.
Wanneer je het laat beoordelen
Beoordeling door een zorgverlener is zinvol bij een likdoorn die pijnlijk blijft ondanks aanpassingen, bij een die telkens terugkeert op dezelfde plek, en bij twijfel over wat het precies is; verschillende huidafwijkingen kunnen op elkaar lijken en de aanpak verschilt.
Eerder contact is aangewezen bij een wondje, bij roodheid, warmte of vocht, bij een plek die gaat bloeden, en bij koorts. Mensen met diabetes, verminderd gevoel in de voeten of doorbloedingsproblemen behandelen likdoorns niet zelf en laten ze altijd beoordelen.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen eelt en een likdoorn?
Beide zijn verdikkingen van de hoornlaag door druk. Eelt is meestal breder en vlakker, terwijl een likdoorn zich op een klein oppervlak concentreert en naar binnen groeit, waardoor die bij aanraking pijnlijker is. Bij twijfel over wat je hebt, kan een pedicure of huisarts dat beoordelen.
Mag ik een likdoorn zelf wegsnijden?
Nee. De kans op een wondje is groot en zo'n wondje op die plek geneest slecht. Voorzichtig bijwerken met een vijl na een voetenbadje kan bij een gezonde huid; voor het verwijderen van de kern is een pedicure de aangewezen route.
Waarom komt mijn likdoorn steeds terug?
Omdat de druk die hem veroorzaakt er nog is. Zolang de schoen op dezelfde plek knelt of de tenen tegen elkaar drukken, maakt de huid opnieuw een verdikking. Andere schoenen of teenspreiders pakken dat aan; verzorging alleen niet.
Conclusie
Likdoorns ontstaan door plaatselijke druk, en verzorging verlicht wel maar lost de oorzaak niet op. Schoenen met genoeg breedte en hoogte zijn de eerste stap, aangevuld met beschermkapjes of teenspreiders om de druk te verdelen. Werk voorzichtig bij na een voetenbadje en gebruik nooit scherpe voorwerpen. Bij aanhoudende pijn, een wondje of twijfel over wat het is, is beoordeling aangewezen; bij diabetes altijd.
Gerelateerde artikelen
- Voetpijn: oorzaken en behandeling
- Hallux valgus: complete gids
- Wandelschoenen kiezen: waar let je op?
- Metatarsalgie: pijn in de voorvoet
Medische disclaimer: De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld voor algemene voorlichting en vervangt geen persoonlijk medisch advies, diagnose of behandeling. Neem bij aanhoudende, ernstige of verergerende klachten contact op met uw huisarts of een andere bevoegde zorgverlener.
