Schouderartrose (omartrose) is de degeneratie van het glenohumerale gewricht — het kraakbeen van de schoudergewrichtskom en de opperarmbeenkop. Het is minder frequent dan heup- of knieartrose maar kan bij gevorderde stadia de armbeweging ernstig beperken. In dit artikel leest u de oorzaken, symptomen en aanbevolen conservatieve behandelingen.
Oorzaken van schouderartrose
Primaire schouderartrose: leeftijdsgebonden degeneratie zonder duidelijke voorafgaande aandoening. Secundaire schouderartrose: na een schouderbreuk (posttraumatisch), na chronische rotatorenmanchet-ruptuur (cuff tear arthropathy), na eerdere schouderluxaties, of bij reumatoide artritis. Risicofactoren: leeftijd boven 60 jaar, zwaar handwerk, vorige schouderletsels en familiegeschiedenis van artrose.
Symptomen van schouderartrose
Startpijn bij het beginnen van een beweging na rust, pijn bij bepaalde armposities (met name endorotatie en abductie boven 90 graden), kraakgeluiden (crepitatio) bij schouderbeweging, ochtendstijfheid van de schouder, en in gevorderde stadia: rustpijn en nachtpijn. Het bewegingsbereik van het schoudergewricht neemt progressief af: endorotatie (hand achter de rug brengen) is typisch als eerste beperkt bij omartrose.
Ontdek de MOVEX™-collectie → Bekijk alle producten.
Conservatieve behandeling van schouderartrose
- Rotatorenmanchet-versterkende oefeningen: de meest bewezen langetermijn-behandeling. Lees meer: schouderpijn oefeningen rotatorenmanchet
- Schoudergewricht-mobilisatie-oefeningen: pendulum, codman-oefeningen en wandklimmen houden het schoudergewricht zo lang mogelijk beweeglijk
- Warmtetherapie: warmtepads verminderen de spierspanning rondom het artrotische schoudergewricht
- Intra-articulaire injecties: corticosteroiden of hyaluronzuur geven tijdelijke pijnverlichting
- Ergonomie-aanpassingen: lees meer: schouderpijn werkplek beeldscherm
- Slaaphouding-aanpassing: lees meer: schouderpijn nacht slaap oorzaken
Totale schouderprothese bij gevorderde omartrose
Bij invaliderende schouderartrose die niet reageert op 6-12 maanden maximale conservatieve behandeling is een totale schouderprothese (TSP) of een omgekeerde schouderprothese (RSP — bij gecombineerde rotatorenmanchet-ruptuur) aangewezen. De RSP geeft bij cuff tear arthropathy (artrose gecombineerd met ernstige rotatorenmanchet-ruptuur) de beste functionele resultaten. Patienten rapporteren na schouderprothese 85-90 procent tevredenheid. Revalidatie na schouderprothese: 6 weken immobilisatie gevolgd door gegradueerde fysiotherapie gedurende 3-6 maanden.
Leefstijl bij schouderartrose
Activiteitsaanpassingen bij omartrose: vermijd repetitieve arm-boven-hoofd-bewegingen, draag geen zware lasten met gestrekte arm, gebruik een trolley voor zware boodschappen, en pas de werkplek aan: schouderpijn werkplek beeldscherm. Begin dagelijks met rotatorenmanchet-oefeningen: schouderpijn oefeningen rotatorenmanchet voor het behoud van schouderspierkracht. Lees meer: schouderpijn bij senioren.
Veelgestelde vragen
Is schouderartrose te behandelen?
Artrose kan niet worden genezen maar de progressie is te vertragen via oefeningen, warmtetherapie en ergonomie-aanpassingen. Begin vandaag met rotatorenmanchet-oefeningen: schouderpijn oefeningen rotatorenmanchet.
Welke oefeningen zijn goed bij schouderartrose?
Pendulum, codman-oefeningen, wandklimmen en externe rotatie met lichte weerstand zijn veilig bij schouderartrose. Begin met het oefenprogramma: schouderpijn oefeningen rotatorenmanchet.
Is een schouderprothese noodzakelijk bij schouderartrose?
Alleen bij invaliderende artrose na 6-12 maanden maximale conservatieve behandeling. De meeste patienten met omartrose zijn goed te behandelen via conservatieve maatregelen. Lees meer: schouderpijn oorzaken en behandeling.
Conclusie
Schouderartrose vraagt actief management. Begin vandaag met rotatorenmanchet-oefeningen: schouderpijn oefeningen rotatorenmanchet, ergonomie: schouderpijn werkplek beeldscherm en slaaphouding: schouderpijn nacht slaap oorzaken. Lees meer: schouderpijn oorzaken en behandeling.
Cuff tear arthropathy is een specifieke vorm van gevorderde schouderartrose waarbij de artrose gepaard gaat met een ernstige rotatorenmanchet-ruptuur. Bij deze aandoening is een conventionele totale schouderprothese contraproductief omdat de rotatorenmanchet nodig is om de prothesekop te stabiliseren. De omgekeerde schouderprothese (RSP) lost dit op door de mechanica van het schoudergewricht om te keren: de kom wordt op het opperarmbeen geplaatst en de bol op het schouderblad. Hierdoor neemt de deltoideus de functie van de rotatorenmanchet over bij armheffing. Resultaten van de RSP bij cuff tear arthropathy zijn uitstekend: 85-90 procent tevredenheid bij patienten ouder dan 65 jaar. Revalidatie na RSP: 6 weken mitella gevolgd door intensieve fysiotherapie gedurende 4-6 maanden. Begin vandaag met conservatieve behandeling: schouderpijn oefeningen rotatorenmanchet en lees meer: schouderpijn bij senioren en nekpijn oorzaken en behandeling.
Calcificerende tendinitis is een aandoening waarbij calciumkristallen worden afgezet in de supraspinatus-pees. Het kan ernstige, plotselinge schouderpijn geven die lijkt op artrose of een acuut rotatorenmanchetprobleem. Onderscheid: calcificerende tendinitis geeft typisch een extreem hevige episodische pijn (calcium-kristallen geabsorbeerd in de bursa — hyperacute bursitis), zichtbaar op rontgenfoto. Behandeling: spontane resolutie bij 90 procent, ESWT (shockwave therapie) is de aanbevolen behandeling bij chronische calcificerende tendinitis. Begin vandaag met het oefenprogramma: schouderpijn oefeningen rotatorenmanchet en ergonomie: schouderpijn werkplek beeldscherm.
Gerelateerde artikelen
- Schouderimpingement subacromiaal pijn
- Schouderpijn bij senioren
- Nekpijn oorzaken en behandeling
- Rugpijn oorzaken en behandeling
Bronnen
- Fernandes L, et al. EULAR recommendations for the non-pharmacological core management of osteoarthritis. Ann Rheum Dis. 2013.
- Nederlandse Vereniging voor Reumatologie — richtlijn artrose.
- Nederlandse Orthopaedische Vereniging — patiënteninformatie schouderartrose.
Medische disclaimer: De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld voor algemene voorlichting en vervangt geen persoonlijk medisch advies, diagnose of behandeling. Neem bij aanhoudende, ernstige of verergerende klachten contact op met uw huisarts of een andere bevoegde zorgverlener.
