Elleboogartrose is minder frequent dan heup- of knieartrose maar kan bij gevorderde stadia de armfunctie ernstig beperken. Het ellebooggewricht is vanwege zijn beknelde anatomie gevoelig voor botuitsteeksels (osteofyten) en bewegingsbeperking bij artrose. In dit artikel leest u de oorzaken, symptomen en aanbevolen behandelingen.
Oorzaken en risicofactoren van elleboogartrose
Primaire elleboogartrose is relatief zeldzaam. De meeste gevallen zijn secundair: na een elleboogbreuk (posttraumatisch — meest voorkomende oorzaak bij mannen van 50 jaar en ouder), na herhaalde microtraumata bij zwaar handwerk (bouwvakkers, mijnwerkers), bij osteochrondritis dissecans (jonge sporters), na septicartritis van het ellebooggewricht, en bij systemische aandoeningen zoals reumatoide artritis. Reumatoide artritis van de elleboog geeft bilateral symmetrisch artritis met warmte en zwelling — een andere presentatie dan artrose.
Symptomen van elleboogartrose
De klassieke presentatie van elleboogartrose: bewegingsbeperking (verlies van extensie als eerste — typisch 10-30 graden extensiedeficit), pijn aan het einde van de bewegingsboog (bij maximale extensie of flexie), crepitatie bij beweging, en bij gevorderd stadium: rustpijn en nachtpijn. Botuitsteeksels (osteofyten) aan de posterieure elleboog kunnen de elleboogextensie verder beperken en pijn geven bij maximale extensie (posterior impingement). De axiale compressietest is positief bij gevorderde artrose.
Ontdek de MOVEX™-collectie → Bekijk alle producten.
Conservatieve behandeling van elleboogartrose
- Onderarmspierkracht-oefeningen: behoud van de spierbalans rondom het ellebooggewricht vertraagt de artrose-progressie. Begin met het oefenprogramma: elleboogpijn oefeningen onderarmspierkracht
- Bewegingsbehoud-oefeningen: passieve en actieve elleboogflexie-extensie-oefeningen dagelijks voor behoud van de bewegingsboog
- Warmtetherapie: warmtepad voor de training vermindert de gewrichts-stijfheid
- Intra-articulaire injecties: corticosteroiden of hyaluronzuur geven tijdelijke pijnverlichting
- Activiteitsaanpassingen: vermijd repetitieve zware arm-overhoofse activiteiten, draag geen zware lasten met gestrekte arm
- Ergonomie-aanpassingen: lees meer: elleboogpijn werkplek beeldscherm
Chirurgische behandeling van elleboogartrose
Arthroscopische debridement (verwijdering van osteofyten en losliggende kraakbeenfragmenten) is aangewezen bij bewegingsbeperking door osteofyten die niet reageert op conservatieve behandeling. Geeft bij 70-80 procent van de patienten significante verbetering van de bewegingsboog. Bij gevorderde panartrose met ernstige bewegingsbeperking: totale elleboogprothese — een zeldzame operatie met acceptabele resultaten. Revalidatie na arthroscopische debridement: 6-8 weken fysiotherapie met progressieve elleboog-oefeningen.
Reumatoide artritis (RA) van de elleboog kan lijken op artrose maar heeft een andere oorzaak (auto-immuun) en behandeling (biologicals, methotrexaat). Onderscheidende kenmerken van RA van de elleboog: bilaterale symmetrische betrokkenheid (beide ellebogen tegelijk), warmte en zwelling over het gewricht bij rustige ontsteking, ochtendstijfheid langer dan 30-60 minuten, bijkomende gewrichtsklachten (pols, vingers, knieen), en verhoogde rheumafactor en anti-CCP in het bloed. Begin altijd met het eccentrisch oefenprogramma: elleboogpijn oefeningen onderarmspierkracht als onderdeel van de behandeling bij zowel artrose als RA van de elleboog. Raadpleeg de reumatoloog bij vermoeden van RA. Lees meer: elleboogpijn bij senioren en elleboogpijn oorzaken en behandeling.
Studies tonen dat arthroscopische debridement bij elleboogartrose met osteofyten (botuitsteeksels) die de extensie beperken significante verbetering geeft in bewegingsboog en pijn. Indicaties: extensiebeperking van meer dan 30 graden door posterieure osteofyten die niet reageert op 6 maanden conservatieve behandeling, losse kraakbeenfragmenten die blokkage van de elleboogbeweging veroorzaken, en persisterende posterior impingement-pijn bij maximale extensie. Begin vandaag met conservatieve behandeling als eerste stap: elleboogpijn oefeningen onderarmspierkracht en elleboogpijn werkplek beeldscherm. Lees meer: schouderpijn oorzaken en behandeling.
Veelgestelde vragen
Is elleboogartrose te behandelen?
Artrose kan niet worden genezen maar de progressie is te vertragen via oefeningen: elleboogpijn oefeningen onderarmspierkracht en activiteitsaanpassingen. Begin vandaag.
Welke oefeningen zijn goed bij elleboogartrose?
Elleboogflexie-extensie-pendulum-oefeningen, lichte onderarmversterking en bewegingsbehoud-oefeningen zijn de meest geschikte oefeningen bij elleboogartrose. Begin met het oefenprogramma: elleboogpijn oefeningen onderarmspierkracht.
Is een elleboogprothese aangewezen bij artrose?
Alleen bij invaliderende panartrose na uitgebreide conservatieve behandeling. Raadpleeg de orthopeed. Lees meer: elleboogpijn bij senioren en elleboogpijn oorzaken en behandeling.
Conclusie
Elleboogartrose vraagt actief management. Begin vandaag met het oefenprogramma: elleboogpijn oefeningen onderarmspierkracht, warmtetherapie en ergonomie-aanpassingen: elleboogpijn werkplek beeldscherm. Lees meer: elleboogpijn oorzaken en behandeling.
Gerelateerde artikelen
Bronnen
- Fernandes L, et al. EULAR recommendations for the non-pharmacological core management of osteoarthritis. Ann Rheum Dis. 2013.
- Nederlandse Vereniging voor Reumatologie — richtlijn artrose.
- Nederlandse Orthopaedische Vereniging — patiënteninformatie elleboogartrose.
Medische disclaimer: De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld voor algemene voorlichting en vervangt geen persoonlijk medisch advies, diagnose of behandeling. Neem bij aanhoudende, ernstige of verergerende klachten contact op met uw huisarts of een andere bevoegde zorgverlener.
